Ticarette tüketiciyi yanıltan hiçbir uygulamaya geçit verilmemesi gerektiğini belirtan TESK Genel Başkanı Bendevi Palandöken, “Esnaf haksız rekabetle karşı karşıya kalmaması için yine bir dizi tedbirlerin alınması gerekliliği var. Yani kamu, esnaf temsilcileri bir arada ortak bir akılla birlikte bu piyasa denetimleri süreçlerindeki bu sıkıntının çözülmesi lazım. Vatandaşı yanıltıcı bilgiler, haksız yere fiyatlarda indirim yaptırmış deyip mağazaya girdikten sonra fiyatlarını farklılaştıran, veyahut taze sebze meyve hale geldiği zaman veya bakliyat gibi ürünler, halkın çok tükettiği şeylerde vatandaş karşı karşıya geldiği zaman gerçekten esnafa karşı vatandaş soruyor, “Bu böyle olur mu?” diyor. Bir mağazaya gittiğiniz zaman yüzde 50 artı yüzde 20 diyor. Kasada yüzde 10 diyor. Sonuca varacak rakamı söylüyor. Gittiğiniz zaman yüzde 50’ye varacak deyince yüzde 10 alabiliyor. Yani yüzde 10’la yüzde 50’nin arasındaki farkı mukayese edin” dedi.
“Serbest Piyasa Güven Üzerine Kurulmalı”
İndirim kampanyaları süreçlerinin yılda 2 kez yaz ve kış sezon sonlarında ve bunların da mesleki odalar iznine bağlı olması gerektiğini belirten Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, “Ticaret Bakanlığı tarafından nokta bazında yapılmış olan denetimlerde vatandaş çok da istifade edemiyor. Esnafın mağduriyeti büyüyor. Caddede, sokakta AVM içindeki sektörler bu denetimlerde en çok rahatsızlık duyulan şey haksız rekabet. Karşılıklı iki mağazada oluyor. Bunların tamamının bu noktada birlik, meslek odaları tarafından müsaade alınıp yılın 12 ayında fiyatları indirdik, fiyatları yükseltip indirme ile vatandaşın karşı karşıya kaldığı bir ortamda güvenin gittiğini, alışveriş oranlarının gerçekten de düştüğünü, insanların mağdur olduğu, “Keşke yarın alsaydım.” felsefesiyle ürünlerdeki esnafa vatandaşın da güveni kalmıyor” diye konuştu.
“Güven Veren Piyasa Hem Esnafı Hem Tüketiciyi Korur”
Piyasalarda güven veren bir ticaret ortamı yapısının hem tüketici hem de esnafın kazanacağı bir düzen oluşturacağını belirten Palandöken, “Vatandaşın otokontrol mekanizmasının yanı sıra genel kolluk kuvvetleri, ilgili bakanlıklar birlikte hareket edip bu noktalardaki kar marjı oranlarının liberal ekonomi, serbest piyasa düzeninde çok daha hesaplanabilir maliyetle karşılaştırma güç olur. Ancak fiyat aralıkları içindeki bu kadar büyük farklılıkla işte caydırıcılık özelliğini en azından bu meselenin buradaki yapmış olduğu fiyatlardaki kargaşanın önüne geçirir. Vatandaş biraz daha rahat eder. Semtinde, caddesinde bildiği yerlerdeki alışverişlerindeki yanılma oranları düşer. Onları götürüp laboratuvarlar dahilinde inceleteyim deseniz mümkün değil. Yani alacağınız 100, 200, yarım kilo, bir kilo peyniri eğer böyle bir tahlil ettirmeye çalışırsanız veya alacağınız herhangi bir ürünü hangi malsa artık bu ürünlerin etiket üzerindeki doğruluğun ancak ticaretin dürüstlüğüyle ortaya koyduğu güvenilir yerler üzerinden alışverişle mümkün olacağını ifade etmek istiyorum” ifadelerini kullandı.
“Ticarette Aranan Vasıf, Ürünle Etiketin Uyuşmasıdır”
Esnafı korumanın tüketiciyi de korumak olduğuna işaret eden Palandöken şunları belirtti, “Bu hem devletin yapmış olduğu denetimler, vatandaşın sağlıklı yiyeceği, alacağı ve giyeceği şeyleri tahlil ettirme imkânı olmadığı için bunların tamamının üzerindeki etiketlerin doğruluğu ve fiyat analizleri süreçlerinin de karşılaştırılmasında fiyatların makul aralıkta olduğunu görmesi lazım. Böyle yüzde 80, yüzde 70, yüzde 60; böyle bir ticaret yok zaten. yüzde 50 diyorsun, giriyorsun mağazaya. Bir bakıyorsun yüzde 20, yüzde 15. Hani nerede? “Ama yazdık buraya.” diyor. Çin harfleri küçücük böyle. “Yüzde 50 ye varan.” diyor. O zaman beğendiğiniz şeyi bırakmak zorunda mı kalacaksınız? Ticaretteki aranan vasıf, söylediğinizle ürün üzerindeki etiketin uyuşması lazım. Bunun için de kamu kurumu, özel sektör hem de meslek kuruluşları tarafından müsaade alınacak. Belirli aylarda yine fiyatlar fason yapılmadan gerçek ürünler üzerinde görülecek. Yoksa bunun denetimlerinde ne kadar sık yapılsa hiçbir fayda sağlanması da mümkün olmuyor. Çünkü yine onlar bildikleri gibi yapıyorlar. Ticarette güven çok önemli. Eğer güven olursa gerçekten onu alan da satan da birbirine yapmış oldukları güvenli alışveriş ortamına inanın ki bunların hepsini denetlemeye bile gerek kalmaz.”