Enflasyonu artıran başlıca etkenlerden birinin zincir marketlerin haksız rekabeti olduğuna dikkati çeken TESK Genel Başkanı Bendevi Palandöken, “Enflasyonla mücadelede sadece üretim maliyetlerini konuşmak yeterli değil. Raf fiyatlarının nasıl oluştuğu da aynı ciddiyetle ele alınmalıdır. Özellikle ulusal zincir marketlerin fiyat oluşumundaki etkisinin göz ardı edilmemesi gerek. Normal şartlarda mağaza sayısı arttıkça rekabetin güçlenmesi ve fiyatların aşağı yönlü baskılanması gerekir. Ancak bugün binlerce şubesi bulunan zincir marketlerde bunun tam tersi yaşanıyor. Rekabet yerine fiyat birlikteliği oluşuyor. Tarladan ya da üreticiden çok düşük bedellerle alınan ürünler raflarda katlanmış fiyatlarla tüketiciye sunuluyor. Üreticinin alın terinin karşılığı verilmediği gibi alım fiyatlarının büyük zincir marketler tarafından belirlenmesi nedeniyle birçok üretici üretimden vazgeçmek ya da üretimini azaltmak zorunda kalıyor. Bu yapı hem piyasa dengelerini bozuyor hem de enflasyonun yüksek seyretmesine zemin hazırlıyor” dedi.
Mağaza Sayısı Arttıkça Rekabet Yerine Hâkimiyet Oluyor
Binlerce şubeye ulaşan işletmelerin etkin denetim mekanizmalarıyla takip edilmesi gerektiğini vurgulayan Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, “Bir işletmenin on binlerce mağazaya ulaşması rekabetin arttığı anlamına gelmiyor. Aksine, fiyatların birbirine çok yakın seyrettiği, rekabet yerine fiyat birlikteliğinin oluştuğu bir tablo ortaya çıkıyor. Üretici ürününü hangi fiyata satacağını belirleyemez hale geliyor. Piyasaya hâkim olan büyük zincir marketler alım fiyatlarını belirlediği için üretici emeğinin karşılığını alamıyor ve üretimin devamlılığı tehlikeye giriyor. Üreticinin üretimden çekilmesi ise hem arzın daralmasına hem de fiyatların daha da yükselmesine neden oluyor. Böylesine büyük yapılarda etkin denetim sağlanmadığı takdirde hem piyasa dengesi bozuluyor hem de tüketici yüksek fiyatlarla karşı karşıya kalıyor. Enflasyonla mücadelede fiyat oluşum süreçlerinin şeffaf şekilde izlenmesi ve rekabeti bozabilecek uygulamaların önüne geçilmesi büyük önem taşıyor” ifadelerini kullandı.
Adil Rekabet Ortamı Sağlandığında Piyasa Dengelenir
Enflasyonun düşmesi için Perakende sektörünü düzenleyen yasal çerçevenin günümüz şartlarına göre yeniden ele alınması gerektiğini belirten Palandöken, “Yıllardır dile getirdiğimiz Perakende Yasası sadece esnafımız için değil, tüketicinin korunması, adil rekabetin sağlanması ve enflasyonla mücadele açısından da hayati önem taşıyor. Piyasada gerçek rekabet sağlandığında fiyatlar dengelenir, tüketici kazanır ve enflasyon üzerindeki baskı azalır. Bu nedenle Perakende Yasası’nın bir an önce güncellenerek yürürlüğe girmesi artık bir tercih değil, zorunluluktur” şeklinde konuştu.